Boomstam.

In de vrije natuur zoekt een bijenzwerm zelf z'n woning, een holte, waar een broednest kan worden uitgebouwd. Die holte wordt willekeurig gekozen, in muurspleten, in schoorstenen, onder dakpannen, doch meest in een holle boom, te meer, daar het bos meest een overvloedige dracht biedt, en als bijenoord dus zeer geschikt is. In boomloze streken moet een zwerm zich met een bodemholte tevreden stellen.

Oorspronkelijk heeft men bijennesten eenvoudig geplunderd om aan honing en was te komen. Later, toen men de volken bij huis wenste, heeft men ze in het boomstamstuk in z'n geheel meegenomen. Het verkrijgen van die stukken holle stam zal met de gebrekkige hulpmiddelen, waarover men beschikte, niet zoo gemakkelijk gevallen zijn en ook het uithollen was al een even moeilijk werk.

Boomstam hieronder komt uit Tholen en is vol met bijen opgehaald nadat de boom was omgezaagd. Dit is gebeurt in februari, het volk heeft het wonderwel overleeft.

(Klotzbeute)

Een klotzbeute is een stuk verticale boomstam dat is uitgehold en waarin aan de voorkant een vlieggat voor de bijen zit. De oudste bouwvormen waren alleen van boven of van onder toegankelijk. De jongere bouwvormen hebben aan de achterkant een toegang (deur of klep) waardoor honingraten geoogst kunnen worden. Op de klotzbeute aangebrachte figuren (geverfd of gesneden) moesten de klotzbeute voor onheil beschermen. Door niet alle raten bij het wegnemen van de honing uit de Klotzbeute te nemen, en door dat in het late voorjaar te doen, worden de raten weer keurig hersteld en kan zo'n volk in principe "eeuwig" mee. Het jaar daarop worden dan de andere raten weggebroken. Hierdoor werd dus bovendien voor zeer regelmatige raat vernieuwing zorg gedragen hetgeen voor een bijenvolk gezond is.

De vroegste aanwijzingen voor het bestaan van Klotzbeute dateren rond 3380 voor onze jaartelling. Klotzbeute behoorden daarmee bij de eerste transporteerbare bijenbehuizingen, en werden van de Elbe tot aan de Oeral gebruikt.

Wellicht dat er in de geschiedenis eerst alleen nog sprake is geweest van het door honingjagers uithakken van een ruimte van 40 liter in een levende boom, maar pas nadat er werd overgegaan op het uithakken van een transporteerbaar stuk boom van ongeveer 1 meter kunnen we spreken van de Klotzbeute.

Met de Klotzbeute hoefden de Europese honingjagers niet meer te zoeken, maar konden ze mede bepalen waar de bijen hun behuizing hadden. Ze konden nu dichter bij huis gaan 'bijen-houden'.

Als zich dus in een holle boomstam een bijenvolk heeft gevestigd, dan is dat daarmee nog geen Klotzbeute.
 
De naam Klotzbeute is Duits. Beute betekent in het Duits zoiets als bijenbehuizing, De Nederlandse versie van een Klotzbeute heet van oudsher kloskorf, maar om bij de woorden bijenkast en bijenkorf aan te sluiten wordt bijenklos gebruikt.